Veel werkzoekenden zijn op zoek naar hun vorige baan. Maar die is er niet altijd meer. Ik spreek bij presentaties van het boek ‘Je tweede carriere’ mensen die administratief werk zoeken, worden afgewezen tussen 800 andere kandidaten, en zich niet afvragen waarom ze geen werk meer hebben. Vaak denken ze dat hun ontslag gewoon een kwestie van pech is geweest. Maar wellicht zijn ze slachtoffer van de digitale revolutie.

Want er woedt een kaalslag op de arbeidsmarkt, veroorzaakt door de digitalisering en automatisering. De zogenaamde ‘middenbanen’ verdwijnen in hoog tempo, het routinematige werk op kantoor. Bankbedienden, kantoorklerken, baliemedewerkers, belastingadviseurs, wereldwijd sneuvelen dergelijke banen bij bosjes.

Computers en automaten nemen het werk over, en de gevolgen daarvan zijn onwaarschijnlijk groot. Onlangs verscheen daarover het boek The Second Machine Age, en de auteurs vertellen een fascinerend verhaal in De Volkskrant van 27 februari.

‘Het eerste machinetijdperk – de Industriële Revolutie – slechtte de barrières van de spierkracht’, zeggen Erik Brynjolfsson en Andrew McAfee. ‘Het tweede machinetijdperk doet dat voor onze denkkracht.’

Spraakherkenningssoftware, vertaalprogramma’s, zelfstuderende auto’s, al dat soort innovatie heeft een desastreuze uitwerking op de werkgelegenheid, schetst De Volkskrant. Zo werkten er in de hoogtijdagen van de fotorolletjes 145 duizend mensen bij Kodak. Toen Instagram twee jaar geleden voor 1 miljard werd overgenomen door Facebook, werkten er 13 mensen.

Brynjolfsson en McAfee: ‘Er zijn twee slechte ideeën waarnaar we onze oren niet zouden moeten laten hangen. Het eerste slechte idee is doen alsof alles bij het oude blijft. We maken een tijd door van grote veranderingen. Op onze schouders rust de verantwoordelijkheid om de maatschappij daar klaar voor te maken. Het tweede slechte idee is proberen om de technologische opmars te stoppen of te vertragen.  Dan probeer je het verleden te beschermen tegen de toekomst. Maar als we onze zaken goed op orde krijgen, stevenen we af op een betere toekomst.’

Hoe moeten we ons en onze kinderen daar op voorbereiden? ‘We moeten juist die vaardigheden ontwikkelen waarin wij als mensen beter zijn dan machines. Leraren zouden zich meer moeten concentreren op het stimuleren van creativiteit en sociale vaardigheden dan op het stampen van jaartallen en hoofdsteden.’
‘Ten tweede zullen mensen over een veel grote aanpassingsvermogen moeten beschikken. Weinig vaardigheden zullen zoals vroeger veertig jaar economisch houdbaar blijven. Levenslang  leren is dus van fundamenteel belang. En ten derde zal het steeds belangrijker worden dat mensen iets vinden waar ze echt hartstocht voor hebben. We willen ouders en leraren aanmoedigen om die hartstochten te herkennen bij hun kinderen. Want het loont in onze winner-take-all-maatschappij steeds minder om gemiddeld te zijn.’

Om de machines te verslaan, moeten we dus vooral de nadruk leggen op creativiteit, aanpassingsvermogen en hartstocht. Interessant!

Verderop in het verhaal zeggen de schrijvers van dat boek dat vooral taken waar computers slecht in zijn zullen overblijven. De dingen waar mensen in excelleren: zorgen voor elkaar, creativiteit. Maar ook: handdoeken opvouwen en hamburgers bakken.

(Bijdrage van: Donald Suidman)

(wil jij automatisch een e-mail krijgen als er een nieuw bericht is gepubliceerd? Meld je dan aan via onderstaande formulier)


 

Hans Zomer

Hans Zomer

Hans Zomer (1975) is spreker, trainer en schrijver op het gebied van persoonlijk leiderschap en communicatie. Hij is oprichter van Aestas Groei!, waarmee hij, samen met een netwerk van ervaren trainers, coaches en adviseurs, bouwt aan bloeiende organisaties. Ook spreekt hij via www.hanszomer.nl over Klantgerichtheid, Beïnvloeden & Overtuigen en Ondernemerschap. Last but not least is hij partner van Dorien en trotse en dankbare vader van twee prachtige kinderen: Evi (2011) en Job (2014)